بیایید خودمان را تصور کنیم این گونه که به همراه کاروان پیامبر از سفر حج بر گشته ایم و در محل غدیر خم صدایمان می کنند که دور هم جمع شویم تا پیامبر سخنان مهمی را برایمان بگوید. این چه چیزی است که پیامبر اصرار دارد همین جا در وسط بیابان، زیر آفتاب گرم ظهر بیان کند؟

بیایید یکبار هم که شده این سخنان را بشنویم.

ستایش خدای را سزاست که در یگانگی اش بلند مرتبه و در تنهایی اش به آفریدگان نزدیک است. سلطنتش پر جلال ئ در ارکان آفرینش اش بزرگ است. بی آنکه مکان گیرد و جابه جه شود، بر همه چیز احاطه دارد و بر تمامی آفریدگان به قدرت و برهان خود چیره است.

همواره ستوده بوده و خواهد بود و مجد و بزرگی او را پایانی نیشت. آغاز و انجام از او و برگشت تمامی امور به سوی اوست.

اوست آفریننده ی آسمان ها و گستراننده ی زمین ها و حکمران آنها. دور و منزه از خصایص آفریده هاست و در منزه بودن خود نیز از تقدیس همگان برتر است. هموست پروردگار فرشتگان و روح، افزونی بخش آفریده ها و نعمت ده ایجاد شده ها.

به یک نیم نگاه دیده ها را ببیند و دیده ها هرگز او را نبینند. کریم و بردبار و شکیباست. رحمتش جهان شمول و عطایش منت گذار، در انتقام بی شتاب و در کیفر سزاواران عذاب صبور و شکیباست. بر نهان ها آگاه و بر درون ها دانا، پوشیده ها بر او آشکار و پنهان ها بر او روشن است اوراست فراگیری و چیرگی بر هر هستی. نیروی آفریدگان از او و توانایی بر هر پدیده ویژه ی اوست. او را همانندی نیست و هموست ایجادگر هر موجود در تاریکستان لا شی ء، جاودانه و زنده و عدل گستر، جز او خداوندی نباشد و اوست ارجند و حکیم.

دیده ها را بر او راهی نیست و اوست دریابنده دیده ها. بر پنهانی ها آگاه و بر کارها داناست. کسی از دیدن به وصف او نرسد و بر چگونگی او از نهان و آشکار دست نیابد مگر او -عز و جل- که خود۷ راه نماید و بشتاساند.

گواهی می دهم که او "الله" است. همو که تنزهش سراسر روزگاران را فراگیر و نورش ابدیت را شامل است.

بی مشاور، فرمانش را اجرا می کند، بی شریک تقدیرش را امضا و بی یاور سامان دهی فرماید. صورت آفرینش او را الگویی نبوده و آفریدگان را بدون یاور و رنج و چاره جویی، هستی بخشیده است. جهان با ایجاد او موجود و با آفرینش او پدیدار شده است. پس اوست "الله" که معبودی به جز او نیست.همو که صنعش استوار است و ساختمان آفرینشش زیبا. دادگری است که ستم روا نمی دارد و کریمی که کارها به او باز می گردد.

و گواهی می دهم که او "الله" است که آفریدگان در برابر زبزرگی اش فروتن و در مقابل عزتش رام و به توانایی اش تسلیم و به هیبت و بزرگی اش فروتن اند.پادشاه هستس ها و چرخاننده ی سپهرها و رام کننده ی افتاب و ماه که هریک تا احل معین جریان یابند. او پرده ی شب را به روز و پرده ی روز را که شتابان در پی شب است به شب پیچد. اوست شکننده ی هر ستمگر سرکش و نابود کننده ی هر شیطان رانده شده. نه او را ناسازی باشد و نه برایش انباز و مانندی. یکتا و بی نیاز، نه زاده و نه زاییده شده،او را همتایی نبوده، خداوند یگانه و پروردگار بزرگوار است.

بخواهد و به انجام رساند.اراده کند و حکم نماید. بداند و بشمارد.بمیراند و زنده کند.نیازمند و بی نیاز گرداند.بخنداند و بگریاند. نزدیک آورد و دور برد.بازدارد و عطا کند. اوراست پادشاهی و ستایش. به دست توانای اوست تمام نیکی و هموست بر هرچیز توانا.

شب را در روز و روز را در شب فرو برد. معبودی جز او نیست، گران مایه و آمرزنده، اجابت کننده ی دعا و افزاینده ی عطا، بر شمارنده ی نفس ها، پروردگار پری و انسان.

چیزی بر او مشکل ننماید، فریاد فریاد کنندگان او را آزرده نکند و اصرار اصرار کنندگان او را به ستوه نیاورد. نیکوکاران را نگاهدار، رستگاران را یار، مومنان را صاحب اختیار و جهانیان را پروردگار است. آن که در همه احوال سزاوار سپاس و ستایش افریدگان است. او را ستایش فراوان و سپاس جاودانه می گویم بر شادر و رنج و بر آسایش و سختی و به او و فرشتگان و نبشته ها و فرستاده هایش ایمان داشته، فرمان او را گردن گذاشتع و اطاعت می کنم و به سوی خشنودی او می شتابم و به حکم او تسلیمم. چرا که به فرمانبری او شایق و از کبفر او ترسانم. زیرا او خدایی است که کسی از مکرش در امان نبوده و از بی عدالتی اش ترسان نباشد.( زیرا او را ستمی نیست)

(۲)

و اکنون به عبودیت خویش و پروردگاری او گواهی می دهم و وظیفه خود را در آنچه وحی شده انجام می دهم مباد که از سوی او عذابی فرود آید که کسی را یارای دور ساختن آن از من نباشد هر چه توانش بسیار و دوستی اش با من خالص باشد- معبودی جز او نیست – چرا که اعلام  فرموده که اگر آن چه (درباره علی) نازل کرده به مردم نرسانم، وظیفه ی رسالتش را انجام نداده ام و خداوند تبارک و تعالی امنیت از (آزار) مردم را برایم تضمین کرده و البته که او بسنده و بخشنده است. پس آن گاه خداوند چنین وحی ام فرستاد :

"به نام خداوند همه مهر مهرورز، ای فرستاده ی ما! آن چه از سوی پروردگارت درباره ی علی و خلافت او بر تو فرود آمده بر مردم ابلاغ کن، وگرنه رسالت خداوندی را به انجام نرسانده ای و او تو را از آسیب مردمان نگاه می دارد."

هان مردمان! آن چه بر من فرود آمده در تبلیغ آن کوتاهی نکرده ام و حال برایتان سبب نزول آیه را بیان می کنم : همانا جبرئیل سه مرتبه بر من فرود آمد از سوی سلام ، پروردگارم – که تنها او سلام است –فرمانی آورد که در این مکان به پا خیزم و به هر سفید و سیاهی اعلام کنم که علی بن ابی طالب برادر، وصی و جانشین من در میان امت و امام پس از من است. جایگاه او نسبت به من به سان هارون نسبت به موسی است، لیکن پیامبری بعد از من نخواهد بود. او (علی) صاحب اختیارتان پس از خدا و رسول است و پروردگارم آیه ای بر من نازل فرموده که : " تنها و تنها ولی، صاحب اختیار و سرپرست شما، خدا و پیامبر او و ایمانیانی هستند که نماز به پا می دارند و در حال رکوع زکات می پردازند." و همانا علی بن ابی طالب نماز به پا داشته و در رکوع زکات پرداخته و پیوسته خداخواه است و من از جبرئیل درخواستم که از خداوند سلام اجازه کند و مرا از این ماموریت معاف فرماید. زیرا کمی پرهیزگاران و فزونی منافقان و دسیسه ملامتگران و مکر مسخره کنندگان اسلام را می دانم؛ همانان که خداوند در کتاب خود در وصفشان فرموده : " به زبان آن را می گویند که در دلهایشان نیست و ان را اندک و آسان می شمارند حال آنکه نزد خداوند بس بزرگ است." و نیز از آن روی که منافقان بارها مرا آزار رسانیده تا بدانجا که مرا سخن شنو و زودباور نامیده اند به خاطر همراهی افزون علی با من و رویکرد من به او و تمایل و پذیرش او از من تا بدانجا که خداوند در این موضوع آیه ای فرو فرستاده : "و از آنانند کسانی که پیامبر را می آزارند و می گویند : او سخن شنو و زود باور است. بگو:آری سخن شنو است. – علیه آنان که گمان می کنند او تنها سخن می شنود – لیکن به خیر شما است، او (پیامبر صلی الله علیه و آله) به خدا ایمان دارد و مومنان را تصدیق می کند و راستگو می انگارد."

و اگر می خواستم نام گویندگان چنین سخنی را بر زبان آورم و یا به آنان اشارت کنم و یا مردمان را به سویشان هدایت کنم { که آنان را شناسایی کنند} می توانستم، لیکن سوگند به خدا در کارشان کرامت نموده لب فروبستم .با این حال خداوند از من خشنود نخواهد شد مگر این که آن چه در حق علی فروفرستاده به گوش شما برسانم. سپس پیامبر صلی الله علیه و آله چنین خواند : " ای پیامبر ما! آن چه از سوی پروردگارت بر تو نازل شده – در حق علی – ابلاغ کن وگرنه کار رسالتش را انجام نداده ای و البته خداوند تو را از آسیب مردمان نگاه می دارد."

(3)

هان مردمان! بدانید این آیه درباره ی اوست.ژرفای آن را فهم کنید و بدانید که خداوند او را برایتان صاحب اختیار و امام قرار داده، پیروی او بر مهاجران و انصار و آنان که به نیکی از ایشان پیروی می کنند و بر صحرانشینان و شهروندان و بر عجم و عرب و آزاده و برده و بر کوچک و بزرگ و سفید و سیاه و بر هر یکتا پرست لازم شمرده است. {هشدار که} اجرای فرمان و گفتار او لازم و امرش نافذ است. ناسازگارش رانده، پیرو و باورکننده اش در مهر و شفقت است. هر آینه خداوند، او و شنوایان سخن او و پیروان راهش را آمرزیده است.

هان مردمان! آخرین بار است که در این اجتماع به پا ایستاده ام. پس بشنوید و فرمان حق را گردن گذارید؛ چرا که خداوند عزوجل صاحب اختیار و ولی و معبود شماست و پس از خداوند ولی شما، فرستاده و پیامبر اوست که اکنون در برابر شماستو با شما سخن می گوید و پس از من به فرمان پروردگار، علی ولی و صاحب اختیار و امام شماست. آن گاه امامت در فرزندان من از نسل علی خواهد بود. این قانون تا برپایی رستاخیز که خدا و رسول او را دیدار کنید دوام دارد.

روا نیست مگر ان چه خدا و رسول او و امامان روا دانند و ناروا نیست مگر آنچه آنان ناروا دانند. خداوند عزوجل هم روا و هم ناروا را برای من بیان فرموده و آنچه پروردگارم از کتاب خویش و حلال و حرامش به من آموخته در اختیار علی نهاده ام.

هان مردمان! او را برتر بدانید. چرا که هیچ دانشی نیست مگر این که خداوند آن را در جان من نبشته و من نیز آن را در جان پیشوای پرهیزگاران، علی، ضبط کرده ام. او (علی علیه اسلام) پیشوای روشنگر است که خداوند او را در سوره ی یاسین یاد کرده که : " و دانش هر چیز را در امام روشن گر برشمرده ایم ..."

هان مردمان! از علی رو برنتابید  و از امامتش نگریزید و از سرپرستی اش رو برنگردانید. او {شما را } به درستی خوانده و { خود نیز} بدان عمل نماید. او نادرستی را نابود کند و از آن بازدارد. در راه خدا نکوهش نکوهش گران او را از کار بازندارد. او نخستین مومن به خدا و رسول اوست و کسی در ایمان، به او سبقت نجسته و همو جان خود را فدای رسول الله نموده و با او همراه بوده است تنها اوست که همراه رسول خدا عبادت خداوند می کرد و جز او کسی چنین نبود. علی اولین نمازگزار و پرستشگر خدا به همراه من است. از سوی خداوند به او فرمان دادم تا {در شب هجرت} در بستر من بیارامد و او نیز فرمان برده، پذیرفت که جان خود را فدای من کند.

هان مردمان! او را برتر دانید؛ که خداوند او را برگزید و پیشوایی او را بپذیرید؛ که خداوند او را برپا کرده است.

هان مردمان! او از سوی خدا امام است و هرگز خداوند توبه منکر او را نپذیرد و او را نیامرزد. این است روش قطعی خداوند درباره ناسازگار علی و هر آینه او را به عذاب دردناک پایدار کیفر کند. از مخالفت او بهراسید وگرنه در آتشی در خواهید شد که آتش گیره ی آن مردمانند و سنگ که برای حق ستیزان آماده شده است.

هان مردمان! به خدا سوگند که پیامبران پیشین به ظهورم مژده داده اند و اکنون من فرجام پیامبران و برهان بر آفریدگان آسمانیان و زمینیانم. ان کس که راستی و درستی مرا باور نکند به کفر جاهلی درآمده و تردید در سخنان امروزم همسنگ تردید در تمامی محتوای رسالت من است و شک و ناباوری در امامت یکی از امامان به سان شک و ناباوری در تمامی آنان است و هرآینه جایگاه ناباوران ما آتش دوزخ خواهد بود.

هان مردمان! خداوند عزوجل از روی منت و احسان خویش این برتری را به من پیشکش کرد و البته که خدایی  جز او نیست.

آگاه باشید: تمامی ستایش ها در همه روزگاران و در هرحال و مقام ویژه ی اوست. هان مردمان! علی را برتر دانید؛ که او برترین مردمان از مرد و زن پس از من است تا آن هنگام که آفریدگان پایدارند و روزی شان فرود آید. دور دور باد از درگاه مهر خدا و خشم خشم باد بر آن که این گفته را نپذیرد و با من سازگار نباشد! هان! بدانید جبرئیل از سوی خدا خبرم داد : هر آن که با علی بستیزد و بر ولایت او گردن نگذارد، نفرین و خشم من بر او باد! البته باید که هر کس بنگرد که برای فردای رستاخیز خود چه پیش فرستاده . تقوا پیشه کنید. و از ناسازگاری با علی بپرهیزید؛ مباد که گام هایتان پس از استواری درلغزد که خدا بر کردارتان آگاه است.

هان مردمان! همانا او هم جوار و همسایه ی خدا است که در نبشته ی عزیز خود او را یاد کرده و درباره ی ستیزندگان با او فرموده :" تا آن که مباد کسی در روز رستاخیز بگوید : افسوس که درباره ی هم جوار و همسایه ی خدا کوتاهی کردم ... "هان مردمان! در قرآن اندیشه کنید و ژرفای آیاتش را دریابید و بر محکماتش نظر کنید و از متشابهاتش پیروی ننمایید. پس به خدا سوکند که باطن ها و تفسیر آن را آشکار نمی کند مگر همین که دست و بازوی او را گرفته و بالا آورده ام و اعلام می دارم : هر آن که من سرپرست اویم، این علی سرپرست اوست و او علی بن ابی طالب است؛ برادر و وصی من که سرپرستی و ولایت او حکمی است از سوی خدا که بر من فرستاده شده است. هان مردمان! همانا علی و پاکان از فرزندانم از نسل او، یادگار گران سنگ کوچک ترند و قرآن یادگار گران سنگ بزرگ تر. هر یک از این دو از دیگر همراه خود خبر می دهد و با آن سازگار است. آن دو هرگز از هم جدا نخواهند شد تا در حوض کوثر بر من وارد شوند. هان! بدانید که آنان امانتداران خداوند در میان آفریدگان و حاکمان او در زمین اویند. هشدار که من وظیفه ی خود را ادا کردم. هشدار که من آن چه بر عهده ام بود ابلاغ کردم و به گوشتان رساندم و روشن نمودم. بدانید که این سخن خدا بود و من از سوی او سخن گفتم. هشدار که هرگز به جز این برادرم کسی نباید امیرالمومنید خوانده شود. هشدار که پس من امارت مومنان برای کسی جز او روا نباشد.

(4)

سپس فرمود: مردمان! کیست سزاوارتر از شما به شما؟ گفتند خدا و پیامبر او ! سپس فرمود که آگاه باشید! آن که من سرپرست اویم پس این علی سرپرست اوست. خداوندا! دوست بدار آن را که سرپرستی او را بپذیرد و دشمن بدار هر آنکه او را دشمن دارد و یاری کن یار او را و تنها گذار هر آن که او را تنها بگذارد. هان مردمان! این علی است برادر و وصی و نگاهبان دانش من و هموست جانشین من در میان امت و بر گروندگان به من و بر تفسیر کتاب خدا که مردمان را به سوی او بخواند و به آن چه موجب خوشنودی اوست عمل کند و با دشمنانش ستیز نماید. او پشتیبان فرمانبرداری خداوند و باز دارنده از نافرمانی او باشد. همانا اوست جانشین رسول الله و فرمانروای ایمانیان و پیشوای هدایتگر از سوی خدا و کسی که به فرمان خدا با پیمان شکنان، رویگردانان از راستی و درستی و به دررفتگان از دین پیکار کند.خدا فرماید:" فرمان من دگرگون نخواهد شد." پروردگارا! اکنون به فرمان تو چنین می گویم : خداوندا !دوستداران او را دوست دار و دشمنان او را دشمن بدار. پشتیبانان او را پشتیبانی کن. یارانش را یاری نما. خودداری کنندگان از یاری اش را به خود رها کن. ناباورانش را از مهرت بران و بر آنان خشم خود را فرود آور. معبودا! تو خود در هنگام برپا داشتن او و بیان ولایتش نازل فرمودی که : " امروز آیین شما را به کمال و نعمت خود را بر شما به اتمام رساندم و اسلام را به عنوان دین شما پسندیدم." "و آنکه به جز اسلام دینی را بجوید، از او پذیرفته نبوده، در جهان دیگر در شمار زیانکاران خواهد بود." خداوندا! تو را گواه می گیرم که پیام تو را به مردمان رساندم.

(5)

هان مردمان! خداوند عز و جل  دین را با امامت علی تکمیل فرمود. اینک آنان که از او و جانشینانش از فرزندان من و از نسل او – تا برپایی رستاخیز و عرضه ی بر خدا – پیروی نکنند، در دو جهان کرده هایشان بیهوده بوده در آتش دوزخ ابدی خواهند بود، به گونه ای که نه از عذابشان کاسته و نه برایشان فرصتی خواهد .

هان مردمان! این علی یاورترین، سزاوارترین و نزدیک ترین و عزیزترین شما نسبت به من است. خداوند عز و جل و من از او خشنودیم. آیه رضایتی در قرآن نیست مگر اینکه درباره اوست و خدا هرگاه ایمان آورندگان را خطابی نموده به او آغاز کرده {او اولین شخص مورد نظر خدای متعال بوده است} و آیه ی ستایشی نازل نشده مگر درباره ی او. و خداوند در سوره ی " هل أتی علی الانسان" گواهی بر بهشت {رفتن} نداده مگر برای او و آن را در حق غیر او نازل نکرده و به آن جز او را نستوده است.

هان مردمان!او یاور دین خدا و دفاع کننده از رسول اوست. او پرهیزکار پاکیزه و رهنمای ارشاد شده { به دست خود خدا} است. پیامبرتان برترین پیامبر، وصی او برترین وصی و فرزندان او برترین اوصیایند. هان مردمان! فرزندان هر پیامبر از نسل اویند و فرزندان من از صلب و نسل امیرالمومنین علی هستند. هان مردمان! به راستی که شیطان اغواگر؛ آدم را با رشک از بهشت رانده، مبادا شما به علی رشک ورزید که کرده هایتان نابود و گام هایتان لغزان خواهد شد. آدم به خاطر یک اشتباه به زمین هبوط کرد و حال آنکه برگزیده ی خدای عز و جل بود. پس چگونه خواهید بود شما و حال آنکه شما شمایید و دشمنان خدا نیز از میان شمایند.

آگاه باشید! با علی نمی ستیزد مگر بی سعادت و سرپرستی او را نمی پذیرد مگر رستگار پرهیزگار و به او نمی گرود مگر ایمان دار بی الایش و سوگند به خدا که سوره ی والعصر درباره اوست :" به نام خداوند همه مهر مهرورز. قسم به زمان که انسان در زیان است." مگر علی که ایمان آورده و به درستی و شکیبایی آراسته است.

هان مردمان! خدا را گواه گرفتم و پیام او را به شما رسانیدم و بر فرستاده وظیفه ای جز بیان و ابلاغ روشن نباشد!

هان مردمان! تقوا پیشه کنید همان گونه که بایسته است و نمیرید جز با شرف اسلام.

(آهنگ شماره 18)